» مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران - همه آنچه که باید بدانید
اگر کاخ نیاوران را نبینیم چه چیزهایی را از دست داده ایم؟
آیا می دانید چرا تماشای کاخ ها لذت بخش است؟ خوب معلوم است؛ کاخ ها معمولا ساختمانهای زیبایی هستند (چه از نظر معماری و چه از نظر طراحی داخلی). اما آیا این کافی است؟ خیر، فکر می کنیم یکی دیگر از جذابیت های کاخ ها این است که توانسته اند بخشی از تاریخ جامعه را زنده نگه دارند. کاخ نیاوران یکی از راویان تاریخی در دوره های مختلف بوده است. مجموعه کاخ نیاوران در یکی از محلههای اعیانی تهران، بنایی است که زمانی متعلق به خاندان سلطنتی قاجار بوده است. این مجموعه واحه از چندین بخش از جمله کاخ ها، موزه ها و باغ ها تشکیل شده است. درباره این مجموعه بیشتر بخوانید تا بدانید چرا باید حتما از این مکان دیدن کنید.
کاخ نیاوران یا باغ نیاوران؟
بنای کاخ نیاوران را بیشتر به نام خاندان پهلوی میشناسند، اما باغی که کاخ بخشی از آن است قدمت طولانیتری دارد. باغ نیاوران نیز زیبایی های خاص خود را دارد، زیرا در یکی از خوش آب و هواترین نقاط شمال تهران واقع شده است. همچنین پوشش گیاهی آن به قدری پر و سرسبز است که حتی اگر به کاخ نیاوران نروید، با دیدن این باغ قطعا یکی از جاذبه های گردشگری تجربه خواهید کرد .
تاریخچه مجتمع نیاوران
پادشاهان قاجار چندین کاخ بزرگ در پایتخت خود تهران ساختند. پس فتحعلی شاه دستور داد در این باغ کاخی بسازند. اما در سال 1985، محمدرضا شاه تصمیم گرفت به جای کاخ قدیمی، یک کاخ کاملاً جدید بسازد. در ابتدا از این کاخ برای پذیرایی از بازدیدکنندگان خارجی استفاده می شد، اما در نهایت خانواده پهلوی اقامتگاه را در دست گرفتند. در طول سال ها قسمت های دیگری نیز به مجموعه اضافه شد.
در قسمت قبل گفتیم کاخ نیاوران داخل این باغ است. حال بهتر است کمی از تاریخچه خود کاخ و این مجموعه بدانیم. همچنین بهتر است بدانید کاخ نیاوران تنها بنای این مجموعه نیست. قدمت این باغ به دوره قاجاریه بازمی گردد، اما در زمان پهلوی محمدرضا تعدادی از بناهای قاجار را برای ساخت کاخ نیاوران تخریب کرد.
گفته میشود ساخت این کاخ برای مدتی در اواسط پروژه متوقف شد و سپس بازگشایی شد. پس از پیروزی انقلاب (در سال 1382) بازدید از کاخ نیاوران ممنوع شد زیرا مسئولان قصد داشتند قسمت های مختلف مجموعه را بازسازی کنند. این بازسازی شش سال به طول انجامید تا سرانجام در سال 1388 درهای مجموعه کاخ نیاوران به روی عموم باز شد.
قبل از اینکه با خود کاخ بیشتر آشنا شویم، لازم است به شما یادآوری کنیم؛ کاخ نیاوران نه تنها برای ما بلکه برای گردشگران خارجی نیز بسیار جذاب است. به همین دلیل کاخ نیاوران از نظر اقتصاد گردشگری برای کشورمان حائز اهمیت است.

زیبایی های کاخ نیاوران
یکی از زیبایی های اصلی کاخ نیاوران سبک معماری آن است. کاخ نیاوران تلفیقی از معماری ایرانی و اروپایی است. البته به یاد داشته باشید که یکی از تفاوت های اصلی کاخ نیاوران با سایر کاخ های سلطنتی در ایران، ساده تر و مینیمال بودن آن است.
کاخ نیاوران که در گوشه شمال شرقی باغ نیاوران ساخته شده، زمانی محل سکونت محمدرضا پهلوی و خانواده اش بوده است. امروز اگر به کاخ نیاوران بروید تکه هایی از زندگی آنها را در نقاط مختلف آن می بینید. به عنوان مثال اتاق خواب فرزندان محمدرضا پهلوی، اتاق کار و اتاق مطالعه فرح از دیدنی های کاخ نیاوران هستند .
بهتر است بدانید کاخ نیاوران در مجموع دارای دو طبقه و نیم طبقه کامل است و تمامی این اتاق ها در بخش ها و طبقات مختلف کاخ پراکنده شده اند.
حالا شاید این سوال برای شما پیش بیاید که آیا این تعداد اتاق و بخش با زیربنای نه هزار متر مربع ممکن است برای یک خانواده کمی زیاد باشد؟ درست است که این خانواده سلطنتی بودند و کاخ نیاوران را فقط برای خودشان نساختند. سایر بناهای باغ نیاوران (که بسیاری از آنها مربوط به دوره قاجار هستند) کاربردهای دیگری داشتند. مثلاً این کاخ علاوه بر محیط زندگی، محیط کار نیز بوده و طبیعتاً فضای اضافی برای کار نیاز بوده است.
بخشهای دیگری نیز برای پذیرایی ویژه از مهمانان در نظر گرفته شده بود. منابع تاریخی به ما می گویند که محمدرضا برای ساختن کاخ نیاوران دستور داد یکی از بناهای باقی مانده از دوران قاجار را تخریب و از زمین آن برای ساخت کاخ نیاوران استفاده کنند.
مجموعه کاخ نیاوران کاخی است که آخرین خاندان سلطنتی ایران یعنی خاندان پهلوی قبل از خروج از کشور در آن اقامت داشتند. در سال 1958، محمدرضا پهلوی، شاه سابق ایران، دستور داد که بنای سابق باقی مانده از دوران فتحعلی شاه قاجار را برچیده و به جای آن این کاخ جدید ساخته شود. این پروژه چندین سال به طول انجامید و سرانجام در سال 1967 آماده بهره برداری شد. این کاخ در ابتدا به عنوان مکانی برای پذیرایی از مهمانان سلطنتی ساخته شد
معماری اولیه مجموعه کاخ نیاوران، محسن فروغی، معمار سرشناس ایرانی بود که استاد آمیختن هنر کهن سرامیک ایرانی با مفاهیم مدرن معماری بود. او اولین معمار ایرانی بود که برای یک پروژه دولتی استخدام شد. یکی از ویژگی هایی که کاخ نیاوران را به ساختمانی جذاب تبدیل می کند این است که این کاخ اولین کاخ ایرانی است که با قابلیت بازکردن سقف برای تماشای آسمان در هر زمانی ساخته شد. چنین نبوغ معماری هرگز در دیگر کاخ های ایرانی تثبیت نشد.
مجموعه نیاوران از 6 ساختمان در باغی وسیع به مساحت 11 هکتار تشکیل شده است که در ابتدا به عنوان اقامتگاه تابستانی ناصرالدین شاه سابق قاجار ایران در قرن نوزدهم مورد استفاده قرار می گرفت .
به همین دلیل کاخ نیاوران در ابتدا به نام کاخ ناصرالدین شاه و بعدها به نام کاخ صاحبقرانیه نامگذاری شد. سه ساختمان اصلی داخل مجموعه کاخ نیاوران عبارتند از کاخ صاحبقرانیه، کاخ نیاوران و کیوسک احمدشاهی (کیوسک نوعی آلاچیق است).
کاخ صاحبقرانیه
کاخ صاحبقرانیه اقامتگاه تابستانی مورد علاقه ناصرالدین شاه قاجار بود. او دستور داد این کاخ را در مکانی بسیار بالاتر از شهر و محیط اطراف آن بسازند.
تالار جهان نما که مخفف «نمایش کل جهان» است، به دلیل ارتفاع بالاتری که ساختمان بر روی آن ساخته شده، منظره ای الهی از کل شهر ارائه می دهد. حاج علی خان حاجب الدوله معمار بنای اصلی صاحبقرانیه بود که شامل حجره ها و اتاق های شخصی بسیاری بود. صاحبقرانیه تعدادی از بهترین آینه کاری های ایرانی (آینه کاری) را به نمایش می گذارد.
ستون ها و طرح اورسی آنها انسان را به یاد معماری دوران پیش از اسلام و اوایل اسلام می اندازد.
صاحبقرانیه همچنان یکی از محبوب ترین تفرجگاه های شاهان قاجار بود. اما در دوران پهلوی تقریباً به فراموشی سپرده شد تا اینکه در سال 1958 محمدرضا شاه پهلوی دستور بازسازی آن را داد و ساختمان جدیدی در آنجا ساخت که به زودی اقامتگاه اصلی خاندان سلطنتی پهلوی شد.

تالار آینه و موزه جهان نما
در سال 1356، فرح دیبا، ملکه سابق ، موزه ای را در داخل کاخ صاحبقرانیه تأسیس کرد تا هدایایی را که در طول سالیان گذشته به همراه بسیاری از اقلام دیگر به خانواده سلطنتی داده شده است، به نمایش بگذارد. عنوان موزه جهان نما (آینه ای رو به جهان) بعدها برای آن انتخاب شد زیرا آثار هنری گرانبها و سایر اشیاء با ارزش از اقصی نقاط جهان را به نمایش گذاشت. موزه جهان نما شامل پنج گالری است که تاریخ و هنر جهان از دوران پیش از کلمبیا تا آثار هنری مدرن برخی از هنرمندان معاصر ایرانی و خارجی را به نمایش می گذارد.
فهرستی از برخی از اقلام موجود در موزه جهان نما:
آثار هنری هنرمندان خارجی از جمله ژرژ براک نقاش فرانسوی، سالوادور دالی هنرمند اسپانیایی، آمدئو مودیلیانی نقاش ایتالیایی، پل گوگن هنرمند فرانسوی، پل کله هنرمند سوئیسی-آلمانی، پابلو پیکاسو نقاش اسپانیایی، کامیل پیسارو نقاش دانمارکی-فرانسوی، پیر آگوست رنوار نقاش فرانسوی. ، دیگو جاکومتی مجسمه ساز سوئیسی، فرنان لجر نقاش فرانسوی و مارک شاگال نقاش فرانسوی-روسی.
آثار هنری هنرمندان معاصر ایران از جمله سهراب سپهری، منوچهر یکتایی، ناصر اویسی، فرامرز پیلارام، جعفر روحبخش، پرویز کلانتری، بهمن محصص، سیراک ملکونیان، ژازه طباطبایی و پرویز تناولی.
مجسمه بودا متعلق به قرن دوم میلادی ،صنایع دستی باستانی سرامیک و سفال متعلق به آمریکای مرکزی و جنوبی، مصر، هند، آفریقا و خاور دور.
مصنوعات سفال و سرامیک ایرانی باستان.
بسیاری دیگر از اشیاء تاریخی و آثار هنری در موزه جهان نما به نمایش گذاشته شده است. شکی نیست که موزه جهان نما مقدمه ای از هنر و تاریخ جهان در اعصار مختلف از دوران باستان تا امروز است. به همین دلیل است که آن را "موزه جهان نما" می نامند زیرا بخش های مختلف تاریخ جهان را در یک مکان جمع می کند. شاید یکی از مهم ترین جنبه های موزه جهان نما سقف آن و آثار هنری موجود در آن باشد. در سال 2004، موزه به طور موقت به منظور بازسازی و مرمت تعطیل شد.
کاخ نیاوران
معماری این کاخ انسان را به یاد هنرها و سبک معماری پیش از اسلام و اسلامی می اندازد. شکل مستطیل شکل ساختمان، لمس مدرن معماری باستانی ایرانی است. ساختمانی دو طبقه است. طبقه اول محل پذیرایی و اسکان مهمانان سلطنتی است. طبقه همکف شامل یک سالن بزرگ است که توسط مبلمان نفیس طراحی شده است که قبلا توسط یک تیم طراحی فرانسوی انجام شده بود.
دیوارهای مرتفع و آینه هایی که در دیوارها تعبیه شده اند، نور مناسبی را برای کل سالن ایجاد می کنند که همه آن را مانند نور روز روشن می کند. با ورود به سالن، اشیا متعددی توجه شما را جلب می کند که در نوع خود بی نظیر است: بر روی یکی از ستونهای تالار با هنر سقاخانه اثر هنرمند سرشناس پرویز تناولی تزئین شده است.
چین ناپلئون و خانواده سلطنتی فرانسه را به نمایش گذاشت.
ظروف نقره ای که هدیه ای از طرف حاکم رومانی، نیکولای چائوشسکو، به شاه ایران است.
نقاشی از بهمن محصص.
نقاشی از محسن فروغی.
مجموعه ای از ظروف کریستالی ساخت چکسلواکی.
فرش مشاهیر که در شهرستان راور کرمان بافته می شد.
همچنین طبقه همکف کاخ نیاوران شامل اتاق غذاخوری، نشیمن، پذیرایی، سالن خصوصی سینما، اتاق آبی و فضاهای متعدد دیگر است.
سالن خصوصی سینما
در داخل کاخ نیاوران یکی از جالب ترین قسمت های این کاخ است. در شرق کاخ واقع شده و 400 متر مربع مساحت دارد. سالن خصوصی سینما شامل سالن اصلی، اتاق آپارات، رختکن و فضای مجزا برای مدیریت جلوه های نوری و صوتی می باشد. این اتاق توسط Charles Sevigny تزئین شده است که توانسته محیطی جادویی ایجاد کند. یکی از مهمترین موارد در دکوراسیون این اتاق لوسترهایی است که از میلههای آلومینیومی و پردههای آلومینیومی ساخته شدهاند که در حین جابجایی صدای دلنشینی ایجاد میکنند. مبلمان این اتاق بسیار شیک است که در فرانسه توسط شرکت کنول ساخته شده است. نقاشیهای متعددی از هنرمندان مشهور نیز بر روی دیوارها دیده می شود. برای مدت طولانی، بازدید کنندگان اجازه بازدید از سالن خصوصی سینما را نداشتند. اما در سال 2016 اداره کل موزه ها به عموم مردم اجازه دسترسی و بازدید از این اتاق را داد.
اتاق آبی
این تالار خاص در کاخ نیاوران به دلیل دیوارها و پرده های آبی رنگ و فواره ای که درست روبروی آن در باغ قرار دارد، تالار آبی نامیده می شود. اتاق آبی سالن پذیرایی از مهمانان سلطنتی بود. این اتاق مخصوصا به خاطر سقف بلند، لوسترهای کریستالی و هنر گچ بری روی دیوارها شناخته شده است.
اتاق پذیرایی از مهمانان
در قسمت جنوبی کاخ نیاوران، اتاق پذیرایی از مهمانان قرار دارد. اینجاست که مردان مستشاران ایالتی و سلطنتی باید قبل از اجازه ورود به اتاق محمدرضا شاه پهلوی می نشستند.مانند بسیاری از قسمت های دیگر کاخ، این اتاق نیز مملو از آثار هنری گرانبها توسط هنرمندان بسیار معتبر از جمله:
تابلوی «نمای نارنجی» اثر ایران دورودی
نقاشی "بندر آنتورپ".
جایزه افتخاری که توسط دولت پاکستان در سال 1967 به محمدرضا شاه پهلوی داده شد.
مجسمه زنان سابین
اتاق نشیمن
در قسمت جنوبی طبقه همکف اتاق نشیمن قرار دارد. در اولین نگاه، این مبلمان و دکوراسیون نفیس است که چشم را به خود جلب می کند.
از آنجایی که پنجره های این اتاق بسیار بزرگتر از اتاق های دیگر است، از منظره بسیار روشن تری برخوردار است. اتاق نشیمن جایی است که مهمانان سلطنتی هنگام بازدید از کاخ در آن پذیرایی و اسکان داده می شدند.
آثار هنری متعددی در این اتاق به نمایش گذاشته شده است از جمله:
«نما» اثر آلفرد سیسلی
«سه زن» اثر ماری لورنسین
«محله مون مارتر پاریس» نوشته موریک اوتریلو
«جنگل» نوشته مارویک
پرتره محمدرضا شاه اثر VF Draper
پرتره ای از فرح دیبا توسط ویدال کرداس
پیانویی که توسط سفارت امور خارجه آلمان به خانواده سلطنتی تقدیم شد.
فرش های متعدد از مناطق مختلف ایران از جمله کاشان، اصفهان و تبریز
اتاق غذاخوری
در قسمت شرقی – جنوبی کاخ نیاوران، سفره خانه قرار دارد. غذاهای باشکوهی که برای سرو غذا استفاده می شد از بهترین کیفیت ها در سرتاسر دنیا بود:
چینی روزنتال و باواریا ساخت آلمان
سرامیک باراکا ساخت فرانسه
کریستال موزر ساخت چکسلواکی
ظروف نقره ساخته شده در انگلستان در قرن 19
ظروف نقره با روکش طلا ساخت فرانسه
وسایل بسیار باشکوه دیگری را می توان در اتاق غذاخوری پیدا کرد که با ورود به اتاق چشمان فرد را به خود جلب می کند:
لوسترهای ساخت شرکت باراکا در فرانسه
فرش های طرح شاه عباسی که در اصفهان ساخته می شد
شمعدان های ساخت شرکت باراکا فرانسه
مبلمان وارداتی از فرانسه
اتاق نشیمن
در طبقه همکف فضای متفاوتی دارد. نورپردازی عالی و مبلمان تیره محیطی آرام را ایجاد می کند که آن را از تمام اتاق های دیگر در کاخ که رویدادها و آشوب های پر جنب و جوش را فریاد می زنند متمایز می کند. آثار هنری متعددی در این اتاق به نمایش گذاشته شده است از جمله:
«روباه» نوشته چارلز ورلات
فرش ایرانی بختیاری
سفال ساتسوما ساخته شده در ژاپن در قرن 19
ظرفی با روکش طلایی که ریچارد نیکسون، رئیس جمهور سابق آمریکا آن را در سال ۱۳۵۲ به محمدرضا شاه پهلوی هدیه کرد.
طبقه بالا
طبقه دوم و بالای آن محل سکونت خاندان سلطنتی پهلوی است. سرزنده بودن این طبقه نشان می دهد که روزگاری کودکانی در این طبقه زندگی می کردند. چندین اثر هنری ارزشمند وجود دارد که در این طبقه به نمایش گذاشته شده است، از جمله:
فرشی متعلق به کارگاه سیرفیان اصفهان.
پرتره فرح پهلوی توسط کریم روحانی
برخی از گوبلن ها در فرانسه در 18th ساخته شده است
«ساحل آبی» اثر مارک شاگال
«رودخانه و مرغزار» اثر هوشنگ سیحون
اتاق شخصی محمدرضا شاه
محمدرضا شاه پهلوی برای استراحت در روز در اتاق خود در طبقه آخر می ماند. چندین اثر هنری در این اتاق وجود دارد که نمی توان از آنها چشم برداشت، از جمله:
فرشی که در کارگاه حاج خلیلی تبریز ساخته شده است
«پرتره دو زن» اثر ژان مارک ناتیه که توسط سناتور محسن فروغی به مناسبت تاجگذاری محمدرضا شاه پهلوی در سال 1346 شمسی به او اهدا شد.
فرش دیواری با تصویر رضا شاه پهلوی و همسرش تاج الملوک که در کرمان ساخته شده است.
نقاشی خط از پیامبر گرامی اسلام حضرت منوچهر صانعی
میز کار ساخت فرانسه در هجدهم
رختکن فرح پهلوی
ملکه سابق به خاطر حس بدیع و سبکش در دنیا شهرت داشت. برخی از لباس های معروف او که در مناسبت های خاص می پوشید هنوز در کاخ نیاوران نگهداری می شود. رختکن او نیز در طبقه بالای کاخ نیاوران قرار دارد و یکی از زیباترین اتاقهای کل کاخ است.
اتاق خواب سلطنتی
اتاق خواب سلطنتی نیز در طبقه بالای کاخ نیاوران قرار دارد. در طراحی داخلی این اتاق از دو رنگ عمدا استفاده شده است: طلایی و سفید. این طراحی به اتاق اجازه می دهد تا فضایی از سلطنت، رفاه و آرامش ایجاد کند که آن را به ترکیبی عالی برای اتاق خواب تبدیل می کند.
سقف کاخ نیاوران
همانطور که قبلا ذکر شد، یکی از نفیس ترین عوامل در معماری کاخ نیاوران سقف باز شدن آن است. سقف طوری طراحی شده بود که باز شود تا نور، هوای تازه وارد شود یا تصویری واضح از آسمان ارائه دهد. قسمت میانی سقف را می توان با استفاده از کنترل الکترومکانیک باز کرد. گیربکس و موتور برای این پیشرفت معماری باشکوه در آلمان ساخته شده است. اما سقف کاخ نیاوران تنها در مناسبت های خاص برای بازدید بازدیدکنندگان باز میشود. برای رسیدن به قصر زمانی که سقف از قبل باز شده است به ترکیبی از شانس خالص و زمان بندی عالی نیاز دارید.
کیوسک احمدشاهی (غرفه)
کیوسک احمدشاهی در مرکز مجتمع نیاوران قرار دارد. این بنا 800 متر مربع است و در ابتدا در دوره قاجار ساخته شده است. این کاخ در گذشته به عنوان اقامتگاه تابستانی احمدشاه قاجار مورد استفاده قرار می گرفت. محمدرضا شاه به مناسبت عروسی خود با فرح دیبا دستور بازسازی کوشک احمدشاهی را صادر کرد. کوشک احمدشاهی بعدها به عنوان دفتر شاهنشاهی محمدرضا شاه پهلوی مورد استفاده قرار گرفت.
کتابخانه خصوصی
در کاخ نیاوران یک کتابخانه خصوصی وجود دارد که در قسمت شمال شرقی آن قرار دارد. این کتابخانه شامل یک ساختمان دو طبقه و یک زیرزمین است که 770 متر مربع مساحت دارد. عزیز فرمانفرمایان معمار طراحی داخلی کتابخانه و چارلز سویگنی، هنرمند آمریکایی، هنرمند پشت آثار هنری شیشه و آینه در ساختمان بودند. این کتابخانه مطالعه خصوصی محمدرضا پهلوی بوده که بیش از 23000 جلد کتاب در آن موجود است.بیش از 16000 عنوان کتاب به زبان فارسی توسط نویسندگان ایرانی و چندین کتاب نوشته شده توسط نویسندگان خارجی وجود دارد.
.jpg)
باغ موزه حجاریهای سنگی (کتیبه)
باغ موزه حجاریهای سنگی در مجموعه کاخ نیاوران به نمایش درآمد. این باغ با استفاده از مجسمههای سنگتراشیهای تاریخی کشفشده در مناطق مختلف ایران ایجاد شده است.برای اطمینان از درک بهتر این سنگتراشها، ترجمه این سنگتراشهای باستانی نیز در کنار مجسمه تکراری قرار داده شده است. در این باغ موزه 43 حکاکی روی سنگ به نمایش گذاشته شده است.
برخی از سنگتراشیهایی که در این باغ موزه الگوبرداری و به نمایش درآمدهاند به بیش از 15 هزار سال پیش بازمیگردد. سنگتراشیهایی که متعلق به دورههای مختلف تاریخی در ایران باستان است در این باغ موزه الگوسازی و به نمایش گذاشته شده است.
حجاریهای سنگی عمدتاً سه دوره اصلی امپراتوری ایران را پوشش میدهد:
امپراتوری مادها: در این عصر، اشکال غالب زبان عاشوری، آرامی و اوراتی بود.
امپراتوری پارتیان و ساسانی: زبان غالب در این عصر زبان پارسی باستان و آکادی بوده است.
عصر ایلامی و آرامی (اواخر امپراتوری ساسانی): زبان غالب در این عصر زبان پهلوی بود.
مجموعه نیاوران یکی از فصول باقی مانده از کتاب تاریخ طلایی ایران است. با قدم زدن در باغهای آن، احساس میکنید که وارد دوران متفاوتی شدهاید. درختان بلند و زمین سرسبز اطرافتان باعث می شود احساس کنید بهشت را روی زمین پیدا کرده اید.
با اینحال، این باغ و طراحی خاص ساختمانهای آن است که شما را به زمان حال بازمی گرداند. مجموعه کاخ نیاوران با موفقیت از گذشته محافظت می کند و در عین حال به آینده متمایل است. نمونه کامل این ازدواج بین گذشته و آینده، معماری باشکوه این بناها است.
سقفهای بلند، دیوارهای آینهکاری شده و ستونهای Owrsi هستند که شما را بیاد گذشته میاندازند. در حالی که این سقف متحرک کاخ نیاوران است که چشم اندازی دلربا از آینده را برای شما فراهم می کند.
اگر زمانی به ایران سفر کردید، حتما از مجموعه نیاوران پایتخت دیدن کنید . برای لذت بردن از هر فوت این مجموعه 9000 متری به همان اندازه که نیاز دارید وقت بگذارید.
کاخ نیاوران دیگر چه دارد؟
همانطور که گفتیم در این راهنما تنها نگاهی کوتاه به کاخ نیاوران و بخش های مختلف آن داریم و مطمئن باشید که بخش ها و تاریخچه این کاخ بیشتر از این حرفه هاست.

apochi.com


وبلاگ جاذبه های گردشگری
مطلب مرتبط
ونیز آلپ- جواهری در دل کوههای فرانسه
مطلب مرتبط
زیباترین شهرهای اروپا- لیسبون