خانه زینت الملک متعلق به دختر حبیب الله قوام چهارم بود. خاندان قوام در شیراز آنقدر محبوب بودند که در مقاطع مختلف فرماندار و شهردار بودند. این خانه برای خانواده قوام ساخته شده و دارای یک گذرگاه زیرزمینی منتهی به نارنجستان قوام است که روبروی خانه قرار دارد. خانه زینت الملک فضایی برای زنان خانواده بود.
در سال 1911 در زمان سلطنت قاجاریه، علی محمد خان قوام الملک دوم شروع به ساخت این خانه زیبا کرد و سرانجام در سال 1923 میلادی علی محمد خان قوام الملک سوم آن را به پایان رساند.زینت الملک زنی سخاوتمند بود که همیشه به دیگران کمک می کرد. خانه او همیشه به روی عموم باز بود و به سرعت به دلیل فعالیت های خیریه اش محبوبیت خود را به دست آورد. علاوه بر محبوبیت او، این خانه یکی از بهترین خانه های شهر است که هنوز هم عظمت خود را حفظ کرده و به یک خانواده سلطنتی و ثروتمند تعلق دارد.
خانه زینت الملک یکی از بناهای مهم شیراز است که بخشی از خانه قوام است. زیرزمین خانه چند سال پیش به موزه مشاهیر شیراز تبدیل شده است. این بنای تاریخی مکانی لذت بخش برای همه کسانی است که به معماری و تاریخ علاقه دارند. خانه زینت الملک که به آن زینت الملوک نیز می گویند در خیابان لطفعلی خان زند قرار دارد و قسمت داخلی خانه قوام به شمار می رود. نزدیک ایستگاه مترو و ترمینال اتوبوس ولیعصر است و دسترسی به آن سخت نیست.
این مجموعه از دوره قاجاریه که خاندان قوام بر فارس حکومت می کردند، باقی مانده است. باغ قوام و زینت الملک باقی مانده از همین دوره است. این مکان که در سال 1302 هجری شمسی تأسیس شد، محل سکونت زینت الملوک قوامی، دختر قوام الملک چهارم بوده و در غرب نارنجستان واقع شده است.
تمام قسمت های خانه به صورت هنرمندانه تزئین شده است. پس از عبور از در ورودی با خیمه کاری ها وارد هشتی و سپس حیاط می شوید که در دو طرف آن دو باغ سرسبز و دل انگیز قرار دارد. یک استخر فیروزه ای مربع در مقابل شما ظاهر می شود. در سمت دیگر استخر، عمارت با پنجره های چوبی، پنجره های رنگی و نمای طاق باشکوه را می بینید. پس از عبور از ایوان تزئین شده به اتاق ها می رسید.
بیست اتاق خانه به هم متصل هستند. روی دیوارها آثار گچبری و سقف چوبی پر از نقاشی های فوق العاده است. در غرب عمارت تالار طاقچه ای وجود دارد که با آینه کاری و گچ بری تزئین شده است. شیشه های رنگی که نور از آن وارد خانه می شود در تمام قسمتهای خانه دیده می شود. موزه مشاهیر شیراز در زیرزمین بزرگ عمارتی که به موزه مادام توسو نیز معروف است، تأسیس شده است. تندیس چند بزرگوار از جمله آتوسا، دختر کوروش، شاپور اول، کریم خان زند، سعدی و دکتر نمازی که از خیرین شیرازی بود، هنرمندانه و با مهارت در اینجا ساخته شده است. این خانه در گذشته نیز محبوب بود، زیرا خانم زینت الملوک از فقرا حمایت می کرد و سفره های خیریه او در بین مردم بسیار معروف بود.

با ورود به خانه متوجه کاشی کاری های نفیس شیر و خورشید می شوید که نمادی معروف در ایران است. خانه زینت الملک بیش از 20 اتاق دارد که هر اتاق با نقاشی های زیبا، گچ بری های مختلف و آینه های پر زرق و برق آراسته شده است. هر اتاق دارای دکوراسیون منحصر به فردی است که بررسی جداگانه آنها را ضروری می کند. علاوه بر طراحی های خیره کننده در هر اتاق، سقف های چوبی ممکن است توجه شما را به خود جلب کند. آنها زیباترین نقاشیهای پرندگان و حیوانات مختلف را در کنار گلهای رنگارنگ به نمایش میگذارند، طرحی که ممکن است در جای دیگری نبینید. همچنین از شادترین اتاق در ضلع غربی دیدن کنید که با آینه هایی تزئین شده است که نفس شما را بند می آورد.

جالب اینجاست که این خانه در ضلع غربی نارنجستان قوام قرار دارد. در واقع، فقط یک خط با خانه قوام فاصله دارد و با یک مسیر زیرزمینی مخفی به هم متصل شده است. مانند بسیاری دیگر از خانه های تاریخی ، در بدو ورود، ابتدا با دهلیزی به نام هشتی مواجه می شوید ، فضایی هشت ضلعی، عنصری ضروری در معماری ، بهویژه برای ارتباط با همسایگان. هشتی به ساکنان این امکان را می دهد که از آنچه در کوچه و شهر می گذرد آگاه شوند و همچنین باعث میشود زنان در حیاط احساس راحتی کنند، زیرا هیچ کس نمی تواند آنها را از درب ببیند.پس از عبور از هشتی با دو باغ آینه کوچک و حوضی چشم نواز که با گلدانهای گل تزئین شده در حیاطی زیبا قرار گرفته و اگر به نمای جلوی ساختمان دقت کنید، کاشیهای هفت رنگ با نقاشیهای خورشید ، دو فرشته و دو شیر روی آنها را میبینید. در اطراف حیاط 20 اتاق به هم پیوسته وجوددارد. زیباترین قسمت این بنا تالار آیینه است که در ضلع غربی قرار دارد.

در این سالن میتوانید گچکاریهای نفسگیر و نقاشیهایی به سبک اروپایی پیدا کنید. کاشی های هلالی شکل هفت رنگ جلوی ساختمان زیبا و چشمگیر است. در این کاشیها نقاشیهای خورشید، دو فرشته، دو شیر به همراه آیهای از قرآن کریم دیده میشود. دیوارهای اطراف حیاط با نقوش گل و بوته تزئین شده است.
علاوه بر ایوان بدون سقف در شرق حیاط، 20 اتاق به هم پیوسته وجود دارد. بنابراین برای حرکت از اتاق های شمالی به سمت جنوب نیازی به رفتن به حیاط نیست. تمام اتاق ها دارای سقف های چوبی هستند که با نقاشی های زیبا از حیوانات، پرندگان و گل ها تزئین شده است. تالار اصلی بنا (که به تالار آیینه نیز معروف است) در ضلع غربی آن قرار دارد. این تالار مملو از نقاشی ها و آینه های گیرا بر روی دیوار و سقف است.
نقاشیهای سقفهای چوبی، دیوارهای آینهکاری، گچکاریهای خیرهکننده، پنجرههای اوروسی با شیشههای رنگارنگ و هر قسمت از خانه، سبکهای هنری و اروپایی را در هم آمیخته و تأثیر معماری و هنر اروپایی را در دوره قاجار به نمایش می گذارد. روبروی تالار آینه تالار تابستانی قرار دارد.

آینه کاری خانه تاریخی زینت الملک شیراز
یکی دیگر از جاذبه های این خانه، پنجره های اوروسی با شیشه های رنگی است که با انعکاس نور خورشید بر روی دیوارها، فضایی زیبا و دلنشین ایجاد می کند. اگرچه در معماری این خانه از هنر و معماری و اروپایی استفاده شده است، اما عمدتاً ایرانی است.
موزه خانه زینت الملک
خانه زینت الملک زیرزمینی دارد که تمام مساحت خانه را در بر میگیرد. در ابتدا به عنوان محل نگهداری غذا و سلاح استفاده می شد. با این حال، زمانی که زینت الملک مالکیت کامل را به دست گرفت، تمام زیرزمین را وقف فعالیت های خیریه، کمک و مسکن دیگران و نیازمندان کرد. زیرزمین خانه که اکنون به موزه تبدیل شده است، یکی از جذاب ترین بخشهای آن است که بازدیدکنندگان را با جنبه های مختلف تاریخ غنی آشنا می کند. امروزه، موزه خانه زینت الملک، شبیه موزه مادام توسو لندن، میزبان مجسمه های مومی متعددی از برخی از مشهورترین شاعران و هنرمندان شیرازی است. تمام این مجسمه ها از موم ساخته شده اند. سالن و اتاق شمالی طبقه دوم به سالن موسیقی، کنفرانس و سینمای هنرمندان جوان تبدیل شده است.
مسیرهای دسترسی
برای بازدید از خانه زینت الملک باید به خیابان لطف علی خان زند بروید و بخشی از مسیر را پیاده روی کنید. اگر از مترو استفاده می کنید، نزدیک ترین ایستگاه مترو، ایستگاه ولیعصر است.

دیگه نگو شام چی بپزم !! ○مجله آشپزی شکمو○
مشاهده